حكمى و غيرحكمى بىنوشته و رقم وزارت و اقبال‌پناه مومىاليه توجيه و تخصيص ننمايند » « 56 » . البته قسمتى از اين دستورها از حدود آرزو و خيال تجاوز نكرد ، زيرا حكام به اين آسانىها تسليم اين فرمان نشدند : طبق اظهار عبد الفتاح فومنى ميرزاى عالميان دستور داشت « كه سان عساكر خراسان ديده و به حقيقت مداخل و مخارج امراى خراسان برسد » وى « در سرحد مشهد مقدس نزول فرموده با خدّام آستان ملائك آشيان در باب مداخل و مخارج آستانهء رفيعهء منيعه و وظايف و سيورغالات پيچيده گفتگوها مىنمود و با محراب خان حاكم مشهد مقدس دربارهء جمع خرج الكاء و رسومات عساكر و مواجب سپاه و قشون ابواب منازعات و مكابرات گشود » « 57 » « * » . وظيفهء اصلى وزراى كل را بايد در ادارهء املاك خاصه‌اى دانست كه در محدودهء ايالت حاكم قرار داشته و دخالت در درآمدهاى آن كلا از حدود اختيارات حكام خارج بوده است . در فرمان مورخ سال 975 ( - 8 - 1567 م . ) وزارت گيلان نيز به عهدهء وزير كل خراسان گذارده مىشود . در آن فرمان اخطار مىشود كه او بايد « . . . آنچه از بابت مالوجهات و وجوهات هر محل از محال ولايت مذكور ( به عنوان تيول ) « 58 » به مو ( ا ) جب هريك از امراى عظام به موجب احكام مطاعه

--> - تا نزد رعايا بماند ( بدون اينكه آنها را وصول كند ) . تفسيرهائى كه تاكنون شده ( مثلا در مقالهء زير : Minorsky , A Soyurghal . . . , BSOAS IX ( 1939 ) P . 954 . و تذكرة الملوك ، ص 28 ، 157 ) هيچكدام به اين اندازه مؤيد و موجه نبوده است . ( 56 ) - رونوشت در نسخهء جامعهء مراسلات اولو الالباب ، ص b 200 . از نظر اصطلاحات خاص فنى رجوع شود به فهرست‌هاى كتاب بوسه ، ص 233 به بعد و تذكرة الملوك ، ص 213 به بعد . ( 57 ) - عبد الفتاح فومنى ، ص 142 و بعد از آن . ( 58 ) - همان‌طور كه در فوق يادآورى شد ( حاشيهء نمرهء 23 فصل دوم و قسمت مربوط به آن در متن ) اين وزير مسؤوليت تيول‌ها و خالصه‌هاى اين ايالت را به عهده داشت . ( * ) - عينا از متن اصلى نقل شد . م .